Hollandsche Beton Maatschappij
Den Haag
 
   
 

 

 
  Voor de oorsprong van de H.B.M. moeten we terug naar het einde van de negentiende eeuw in het buitenland word dan al op bescheiden schaal gewapend beton toegepast in de bouw, de tijd was rijp om dit in Nederland ook toe te gaan passen en die persoon was Ir. A.C.C.G. van Hemert, civiel ingenieur en leraar aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda.
In 1898 werd door de Franse firma Hennebique een ontwerp ingediend voor het in gewapend beton uitvoeren van een twee kilometer lange spoorviaduct in Rotterdam, de directie van de Spoor Mij. verzocht van Hemert om een oordeel uit te brengen over dit ontwerp, die bracht hierover een rapport uit waarin hij met name kritiek had op bepaalde druk- en trekspanningen die zouden ontstaan in de constructie.
Van Hemert kreeg de opdracht een eigen ontwerp te maken, hij kwam met een Melan-constructie, een ontwerp waarbij de wapening stijve constructies van hoekstaal bevatte.
Na het verkrijgen van de ontwerp opdracht kreeg hij het idee om het werk ook zelf te gaan uitvoeren, het ontbrak hem nog aan startkapitaal, na besprekingen over zijn plannen met geÔnteresseerden was dit probleem ook opgelost en zo passeerde op 18 januari 1902  in Den Haag de akte van oprichting en was daar de N.V. Hollandsche Maatschappij tot het maken van werken in gewapend Beton, met als directeur Ir. van Hemert.
Eerste werk het bouwen van eerder genoemd viaduct .
   

0005

Ir. A.C.C.G van Hemert

   
  Reeds in het tweede jaar van het bestaan van de jonge onderneming is er sprake van een explosieve groei, dat blijkt ook door het vertrouwen van Rijkswaterstaat die de opdrachten voor het bouwen van een steiger  en een vishal in IJmuiden en een sluis in het Merwede-kanaal aan de HBM gunde.
In dat jaar 1903 waagde men ook de eerste stappen om werken te gaan uitvoeren in buitenland en wel in Nederlands-IndiŽ en Zuid Amerika met name Chili waar men samen werkte met een plaatselijke aannemer.
Voor het aannemen van een groot werk in ArgentiniŽ wat bestond uit veel baggerwerk zocht van Hemert contact met J.A. van Hattem directeur van Aann. Mij, v/h G.A. van Hattem uit Dordrecht, men kreeg echter het werk niet maar dit resulteerde in 1909 in het gezamenlijk oprichten van de N.V. Hollandsche Aanneming Maatschappij waarin de HBM participeerde met een aantal aandelen.
Het eerste grootte werk voor de HAM werd binnen gehaald in Nederlands-IndiŽ in Soerabaja en Tandjong Priok werden de havens uitgebreid waarvoor 72 miljoen kubieke meter grond verzet moest worden, van Hemert kon zeggen dat de zon in het HBM-rijk niet meer onder ging ! In 1910 werd er dan ook een kantoor in Ned. IndiŽ in gebruik genomen.
In Nederland ging de HBM zich in die jaren meer en meer bezig houden met de aanleg van wegen, eerst met puin / leem verharding later werden die uitgevoerd met betonverharding.
   

2001

Verbreden van een bestaande weg met puin wat word verdicht met de AVELING & PORTER stoomwals.

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2002

In wateren van een wegdek dat bestaat uit puin en leem.

De verdichting vind plaats met een PIONEER stoomwals.

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

 

   

2005

Aanleg weg met betonverharding, de beton word aangevoerd per smalspoor met kipkarren.

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2006

Aanleg wegdek met puin / leem verharding de mannen op de foto sorteren de puin en zorgen voor een vlak wegdek dat daarna met de stoomwals verdicht word.

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2007

Verdichten puin / leem wegdek.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2009

Aanleg puin / leem verharding.

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2010

In walsen puin met op de achtergrond een mooi waterreservoir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2011

Aanleg beton wegdek.

Let op het verdichten met de stamper ! en ook hier weer meer kijkers dan werkers !

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2301

Noord Brabant

De puinbreker aan het werk. 

 

 

 

 

 

1923

Archief HBG

   

2401

Den Haag

kantoor HBM 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

 

   
  In 1924 neemt Ir. van Hemert ontslag als directeur en benoemd als commissaris.

Halverwege de jaren twintig vind de bitumen de weg naar Nederland en worden ook door de HBM de eerste wegverhardingen uitgevoerd met asphalt, men investeert dan ook in eigen asfaltmolens de eerste MILLAR molen word in die jaren in bedrijf gesteld.
   

2502

Verdichten wegdek met een PIONEER tandemwals met dieselmotoraandrijving, zeer modern in die jaren.

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2503

Spreiden asfalt met schop, riek en hark.

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2518

 

Aanvoer asfalt met smalspoor kipkarren.

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2601

Rotterdam

MILLAR asfaltmolen op de achtergrond de Van Nelle fabriek in aanbouw.

 

 

 

 

 

1926

Archief VBW

   
2602

Amsterdam.

Aanleg wegen.


1926

   

2701

Amsterdam.

Asfalt aanbrengen op de Nieuwerzijds voorburgwal.

 

 

 

 

1927

Archief Reinier Brugman

   

2702

Den Haag.

 

 

 

 

 

 

1927

Archief VBW

   

2705

 

Betonmolen voor kleinere werken.

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2706

 

Grote Betonmolens.

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2707

Rotterdam.

Asfalt leggen op de Nieuwe binnenweg.

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2708

Rotterdam.

Asfalt leggen op de Nieuwe binnenweg, verdichten met de PIONEER tandemwals.

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief Reinier Brugman

   

2709

Rotterdam.

Asfalt leggen op de Nieuwe binnenweg.

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2710

Rotterdam.

Asfalt leggen op de Nieuwe binnenweg, aanvoer asfalt met paard en kar.

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2711

 

Asfaltmolen, vervoer asfalt met paard en kar, terwijl een kar onder installatie geladen word worden de paarden gevoerd, een politieagent kijkt toe. 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2712

Rotterdam.

Aanleg weg met betonverharding.

 

 

 

 

jaren '20

Archief weg en bouw museum

   

2713

 

Aanleg industrievloer met vloeibitumen.

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2715

Deil.

Het verdichten van de onderbaan van Rijksstraatweg met een 13 ton zware AVELING & PORTER wals.

 

 

 

 

 

 

 

1927

Archief Reinier Brugman

   

2716

Den Haag - Sassenheim.

Links een A & P van de HBM, rechts een RUTHEMEIJER van BOESEWINKEL.

 

 

 

 

 

 

 

1927

Archief Reinier Brugman

   

2801

 

Verwerken asfalt.

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2803

 

MILLAR asfaltmolen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2804

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2805

 

Transporteren van een asfaltmolen, met een drijvende bok word hij in een binnenschip geladen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2806

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2807

Tilburg.

Aanleg weg naar Moergestel .

 

 

 

1928

Archief Reinier Brugman

   

2901

 

Aanvoer asfalt.

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

 

   

2902

Huizen

ENSINK asfaltmolen, vervoer asfalt per smalspoor met kipkarren getrokken door een stoomloc.

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2903

Huizen

ENSINK asfaltmolen, let op de kipkar onder de molen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   

2904

Huizen

ENSINK asfaltmolen. 

 

 

 

 

jaren '20

Archief VBW

   
  De HBM had de wind mee tot op de 24e oktober 1929 de fatale krach op de Newyorkse beurs plaats vond en die ook in het Nederlandse bedrijfsleven een fase van zeer magere jaren inluide.
Het zou tot het midden van de dertiger jaren duren eer er weer gunstiger tijden aanbraken.
   

3001

 

PIONEER tandemwals.

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3002

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3005

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3006

 

PIONEER tandemwals.

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3007

 

PIONEER tandemwals.

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3008

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3009

 

AVELING PORTER stoomwals.

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3011

 

Aanleg asfaltwegen op het platteland.

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3012

 

Aanleg asfaltwegen op het platteland.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3015

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3016

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3017

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3018

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3019

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3020

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3021

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3022

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3023

 

Aanleg betonweg in samenwerking met Hogenbirk. 

 

 

 

jaren '30

Archief weg en bouw museum

   

3024

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3025

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3026

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3027

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3028

 

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief VBW

   

3101

Ureterp

 

 

 

 

 

 

 

1931

Archief VBW

   

3201

Pernis.

De salonwagen van de familie Brugman voor het terrein van SHELL, waar op het terrein de wegen werden aangelegd, de salonwagen kreeg een plaatsje net buiten de poorten van de raffinaderij.

 

1932

Archief Reinier Brugman

   
3401

Advertentie








1934
   

3501

 

Asfalt aanbrengen op een dijklichaam, aanvoer per smalspoor, verdichten met de stamper !

 

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief weg en bouw museum

   

3701

 

Asfaltmolen.

 

 

 

 

jaren '30

Archief weg en bouw museum

   
  Meer en meer worden onwikkelt de HBM zich tot een totaal bouwer en worden er steeds grotere waterbouwkundige werken aangenomen.
   

3801

Dordrecht

Bouw spoorbrug over de Oude Maas.

 

 

 

 

 

 

 

1938

Archief weg en bouw museum

   

3802

Dordrecht

Bouw spoorbrug over de Oude Maas.

 

 

 

 

 

 

 

1938

Archief weg en bouw museum

   

3803

Dordrecht

Bouw spoorbrug over de Oude Maas.

 

 

 

 

 

 

 

1938

Archief weg en bouw museum

   

3805

Utrecht.

Bouw viaduct in Rijksweg 22.

 

 

 

 

 

 

 

1938

Archief weg en bouw museum

   

3806

Son

Asfaltmolen aan het Wilhelminakanaal.

 

 

 

 

 

1938

Archief VBW

   

3901

Dordrecht

Bouw spoorbrug over de Oude Maas.

 

 

 

 

 

 

1939

Archief weg en bouw museum

   

3905

 

Asfaltmolen

 

 

 

 

 

jaren '30

Archief weg en bouw museum

   

3910

Amsterdam - Muntplein

Asfalt leggen in de avonduren onder grote belangstelling

 

 

 

 

 

1939

Archief Amsterdam

   
  Toen in de lente van 1940 het noodlot ook in Nederland insloeg waren de voornaamste projecten war de HBM mee bezig was goeddeels voltooid, nadat de 10e mei het gehele HBM apparaat had stil gelegd bleek men al spoedig, wel op kleinere schaal weer te kunnen beginnen. Er waren diverse nieuwe bouwkundige werken aangenomen en men kon aan de eisen om voor de bezetter te werken ontkomen. Er was sprake van een uitzondering, de aanleg van een start en landingsbaan op het vliegveld Gilze-Rijen.
   

4101

Amsterdam

Uitgraven haven.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1941

 

   

4102

Bunnik - Oudenrijn.

Aanleg RW 12.

JUNG loc met een gewicht van 6 ton.

 

 

 

 

 

 

1941

Archief Reinier Brugman

   
4103

Bunnik - Oudenrijn.

Aanleg RW 12.

O.& K. loc.

 

 

 

 

 

 

1941

   

4301

Amsterdam

Heiwerkzaamheden voor de bouw van een aanlegsteiger.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1943

   

4501

Amsterdam - Schiphol

Herstel start en landingsbanen.

 

 

 

 

 

1941

Archief weg en bouwmuseum

   
  Het eerste vredesjaar leverde naast de vele werk aan het herstellen van de infrastructuur een 15 tal nieuwe werken op en dat jaar werd dan ook met winst afgesloten.
   
4801

Advertentie




1948
   

5001

 

Heien van een damwandkuip.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1950

Archief weg en bouwmuseum

   
5002

Briefhoofd
















1950
   
  Na de watersnoodramp van 1953 in Zeeland, moeten voor het einde van het jaar de dijken weer hersteld zijn, dat levert enorm veel werk op voor de deskundige weg-en waterbouwer HBM die onder andere ruime ervaring heeft met het bekleden van de dijklichamen. Aan de zuidzijde van Goere Overflakkee werd een aanvoersteiger en opslagterrein gemaakt voor de aanvoer van bouwmateriaal en een plek voor de asfaltinstallaties.
   

5601

 

HOVERS 500 dragline.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jaren '50

 

   
  Er waren begin jaren vijftig diverse werken aangenomen in het buitenland, in 1954 was er Nieuw-Guinea en de Republiek Indonesia, in Nederland was 1956 het jaar van nieuwe combinaties en deelnemingen, in Rotterdam werd de Metro tunnel gebouwd en in Zeeland werden in het kader van de Deltawerken de Haringvlietsluizen gebouwd, en men werkt mee aan de Veersedam, Volkenrakdam en Brouwersdam.
   

5801

Volkerakdam

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1958

Nationaal archief

   

5802

Volkerakdam

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

1958

Nationaal archief

   

5803

Volkerakdam

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

1958

Nationaal archief

   

5804

Volkerakdam

Asfaltinstallatie.

WERKLUST OL 501

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1958

Nationaal archief

   

5805

Volkerakdam

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

1958

Nationaal archief

   

5901

Scheveningen

Eerste spade voor de bouw van de pier.

 

 

 

 

 

 

 

 

1959

Nationaal archief

   

5902

Advertentie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1959

Tijdschrift wegen

   

6001

Haringvlietdam

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

1960

Archief VBW

   

6002

Haringvliet

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

1960

Archief VBW

   

6003

Haringvliet

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

1960

Archief VBW

   

6004

Haringvliet

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

1960

Archief VBW

   

6005

Haringvliet

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

1960

Archief VBW

   

6006

Haringvliet

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

1960

Archief VBW

   

6010

Amsterdam

BEDFORD kippers op de werf.

 

 

 

 

 

1960

Foto nationaal archief

   

6011

Amsterdam

Rechts de wagen van de materieeldienst.

 

 

 

 

 

1960

Foto nationaal archief

   

6101

Veerse dam

Nieuwe AMMANN asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

1961

Archief VBW

   

6105

Nieuw Guinea

AMMANN asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

1961

Archief VBW

   
  In de jaren zestig is er een fusiedrift bij de HBM dat leid er toe dat in 1963 de woningbouwer Intervam word overgenomen en werd het belang in de HAM en daarmee dus in de natte waterbouw stelselmatig uitgebreid wat uiteindelijk zou leiden tot de overname van de HAM.
   

6501

Brouwersdam

Aanbrengen asfalt op de dijk.

 

 

 

 

 

 

 

1965

Archief RWS

   

6502

Brouwersdam

Aanbrengen asfalt op de dijk.

 

 

 

 

1965

Archief RWS

   

6503

Brouwersdam

Aanbrengen asfalt op de dijk.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1965

Archief RWS

   

6504

Brouwersdam

Aanbrengen kleeflaag en split.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1965

Archief RWS

   

6505

Brouwersdam

Asfaltinstallaties in de werkhaven.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1965

Archief RWS

   

6510

Grevelingendam

Verwerken gietasfalt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1965

Archief VBW

   

6601

Brouwersdam

Betonmenginstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1960

Archief weg en bouw museum

   

6605

Brouwersdam

AMMANN Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

1966

Nationaal Archief

   

6606

Brouwersdam

AMMANN Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

1966

Nationaal Archief

   

6607

Brouwersdam

AMMANN Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

1966

Archief VBW

   

6608

Brouwersdam

AMMANN Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

1966

Nationaal Archief

   

6609

Brouwersdam

AMMANN Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

1966

Nationaal Archief

   
  In 1968 word er weer een werkmaatschappij toegevoegd, ditmaal een fusie met de H.C.G. in Leiden, die de staalpoot van het moederbedrijf zou worden, de fusie had ook gevolgen voor de naam van moederbedrijf HBM, die word veranderd in Hollandsche Beton Groep en de naam H.B.M. word terug gegeven aan de werkmaatschappij.
   
 
   

6801

Oosterscheldedam

Asfaltinstallatie.

 

 

 

 

 

 

 

1968

Nationaal Archief

   

6901

Amsterdam

Asfalt leggen op het Kattenburgerplein

BARBER GREENE SA 41 en MASTER PAVIOR

 

 

 

 

 

 

1969

Archief Amsterdam

   

6905

Hoek van Holland

Aanleg havenpier.

Transport gietasfalt.

CATERPILLAR 944 en AMERICAN

 

 

 

1969

Foto Henny van Staveren

   

7001

Hoek van Holland

Aanleg havenpier

Transport gietasfalt

 

 

 

 

 

 

 

 

1970

Caterpillar activiteiten

   

7002

Hoek van Holland

Aanleg havenpier

CATERPILLAR 966B

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1970

Caterpillar activiteiten

   
  In 1970 word de wegenbouwer P.C. Zanen opgenomen in de H.B.G. groep en samengevoegd met de wegenbouwtak van H.B.M., samen gaan ze vanaf dan verder onder de naam Hollandsche Wegenbouw Zanen.
  Na de overname in 1979 van Nederhorst N.V. in Gouda verdwijnt de naam H.B.M. deze veranderd in H.B.W. Hollandsche Beton en Waterbouw, in 2002 word de H.B.G. overgenomen door de Koninklijke BAM groep en verdwijnt ook de naam H.B.W.